mapka kontakt godziny otwarcia cennik mapa strony informacje dla grup zorganizowanych
english language Szukaj

Dawne zakłady Ludwika Geyera 1828 - 2002

Ekspozycja jest drugą z cyklu poświęconego historii łódzkich fabryk włókienniczych i została przygotowana w oparciu o zbiory Działu Historii Włókiennictwa i Działu Tkaniny Przemysłowej Centralnego Muzeum Włókiennictwa oraz Muzeum Regionalnego w Brzezinach.
Wystawa jest próbą przypomnienia historii najstarszej i najdłużej działającej w Łodzi fabryki wyrobów bawełnianych. Założona w 1828 r. przez przybyłego z Saksonii Ludwika Geyera, przez prawie 20 lat, aż do powstania fabryki Karola Scheiblera, była największą firmą przemysłową w mieście, która jako pierwsza wprowadziła nowoczesne przędzarki i krosna napędzane maszyną parową.
W okresie największego rozkwitu, w ostatnich latach przed I wojną światową, były to trzecie co do wielkości łódzkie zakłady bawełniane ustępujące tylko przedsiębiorstwom Karola Scheiblera i Izraela Poznańskiego, zatrudniające około 4.700 pracowników i produkujące rocznie tkaniny o wartości 8,7 mln rubli. Zakłady jako jedne z pierwszych objęły swoich pracowników opieką socjalną i utworzyły fabryczne organizacje oświatowe, kulturalne i sportowe - działała przy nich szkoła dla dzieci robotników, biblioteka, kasa chorych, przychodnia lekarska oraz łaźnia; ponadto w okresie międzywojennym powstał teatr oraz Klub Sportowy "Geyer".
Po II wojnie światowej zakłady zostały upaństwowione i przez wiele dziesięcioleci funkcjonowały pod nazwą Zakłady Przemysłu Bawełnianego im. F. Dzierżyńskiego (w 1963 roku do nazwy dodano człon "Eskimo"). Należały do największych przedsiębiorstw w branży bawełnianej w Polsce i specjalizowały się w produkcji tkanin o przeznaczeniu odzieżowym (głównie kretonów i flaneli), specjalnym (drelichów stosowanych na wojskowe mundury polowe) i introligatorskim.
Wystawa składa się z dwóch części. Pierwsza - historyczna - ukazuje dokumenty ilustrujące skalę produkcji i zatrudnienia, widoki i plany architektury fabrycznej oraz fotografie pracowników. Druga poświęcona jest produkcji i prezentuje szeroki przekrój asortymentów i wzornictwa tkanin. Eksponowane są katalogi fabryczne i handlowe, fragmenty tkanin metrażowych i wyroby gotowe, które pozwalają prześledzić zmiany zachodzące w technice, technologii i wzornictwie tkanin produkowanych od pocz. XX wieku do 2002 roku. 
Prezentowane na wystawie obiekty stanowią fragment kolekcji zgromadzonej przez Muzeum w ciągu kilku dziesięcioleci. Należy ją uznać za unikatową, najpełniej dokumentującą historię najstarszej i jednej z największych łódzkich fabryk oraz dającą najpełniejszy obraz przemian zachodzących w przemyśle włókienniczym.

Autorzy wystawy:
Piotr Jaworski
Lidia Maćkowiak-Kotkowska
Katarzyna Łebek

Fot. L. Andrzejewski

powrót do góry